KİBİRLİ BENCİLLİK HASTALIĞI

0

Çağın en büyük tehlikelerinden birisi kibirli bencillik ve yalnızlık gibi görünüyor. Sağlıklı bir sosyalleşme ve kişilik eğitimi alamayan bireyler sapma davranışı gösterir. Topluma katılma ve huzurlu bir hayat kurma konusunda başarısızlık görülür. Bunu gerçek sebepleriyle değerlendiremeyen bazı bireyler bencilliğe ve yalnızlığa yönelirler. Kimseyle dost ve arkadaş olamazlar. Kimseye güvenemezler ve kimseyi sevemezler. Kimseye iyilik yapma veya fedakârlık yapma davranışı göstermezler. Bu tipler farkında olmasalar da hastalık halindedirler. Hem kendileri hem de toplum için en büyük tehlike içine düşmüşlerdir.

Bencillik bir sapma ve aşırılık halidir. Normalde BEN insanın hayatını sürdürmesinde anahtar konumdadır. İnsan bir varlık türü olarak toplum içinde yaşar. Bazen toplum içinde birey olması gölgelenir veya bastırılır. Kolektiflik içinde kaybolması beklenir. Bu durumda kişi ben bilincini oluşturmakta ve kendisini keşfetmekte zorlanır. Birey olduğunun farkına varamaz. İçinde saklı güçleri ve zayıflıkları anlayamaz. Hâlbuki sağlıklı bir insan önce kendisiyle ilgili kişilik gelişimini tamamlaması gerekir. Ben olduğunun farkına vararak diğer benler ile sağlıklı ilişkiler kurabilmelidir. Kendi beni ile yapabileceklerinin bilincine vararak şahsiyet haline yükselir. Bu bağlamda BEN düşünen, öğrenen, karar veren, beğenen, aşık olan, iman eden bir güçtür. Birey olmanın merkezindedir. Normal olan sağlıklı bir ben idrakidir. Birey kendi beni ile ilgili aşırılığa yöneldiğinde sapma yaşanmış olur.

Ben ile ilgili aşırılık başka benlerle ilişkide ortaya çıkar. Önceleri toplumsalın içinde gölgelenmiş ben, kendisini önemsemeye başladığında gerçekçi bir yüzleşme yaşarsa sağlıklı bir kişilik oluşturabilir. Kendi benini önemserken aşırılığa kaçtığında hastalık başlar. Artık birey toplumsalın içinden sıyrılabilmenin yolu olarak kendi benini ön plana çıkarmaya başlamıştır. Kendi benine aşırı değer vermeye başladığında problem büyür. Her insan değerlidir temel ahlaki ölçüdür ve toplumsalın sağlıklı işlemesi bakımından da önemlidir. Benim varlığım en değerlisidir dediğiniz zaman bencillik başlar.

Bencilliğin ilk ipucu “ben özelim ve önemliyim” önermesidir. Her insan kendisini böyle görür ama bencil insanlar başkalarını önemsiz ve değersiz kabul ederler. Bencil insan kendisinin çok değerli olduğunu ve herkesin onun etrafında pervane olacağını düşünür. Etrafındaki insanlar gerekli ihtimamı ve hizmeti göstermezlerse hemen suçlama başlar. Ben en özelim, en iyiyim, en değerliyim, her şeyi en iyi bilirim, en iyi şekilde yaparım iddiası karakterini oluşturur. Bir adım ilerisi kendisine hayran olma durumudur. Bu durumun psikiyatrideki karşılığı “narsisizm” olarak adlandırılır. Her bencil aynı zamanda kendini beğenmiş, kedisine hayran durumdadır.

Bencil ve narsist insanın hareket noktası Pamuk Prenses masalındaki bir replikte dile getirilir: “Ayna ayna söyle bana var mı benden daha güzeli bu dünyada.” Bu söylemi her bencil ve kendini beğenen kibirli birey kendisine uyarlar ve “benden daha mükemmeli var mı dünyada” diye böbürlenir. Bunu çoğu zaman çeşitli görünümlerle perdeleyerek yapar. İlk görünüşte pek anlamazsınız. Hele bir de iyi rol becerileri varsa zaten işleri kolaydır. İyi niyetli insanlar zaten kanmaya ve ikna olmaya hazırdır. Bencil ve kibirli davranışları fark edemeyen insanlar ise bunların değirmenine su taşırlar. Egolarını beslerler. Dolayısıyla bu tip insanları tanımak son derece önemlidir. Haksız değer vermenizi ve üzülmenizi engeller.

Bir insanın kendisini iyi tanıması ve sağlıklı bir özgüven kazanması son derece önemlidir. Kişilik gelişiminde bireyin kendisi hakkında doğru bilgilere ulaşması ve iradesini geliştirmesi elzemdir. Bu süreçte birey kendisini geliştirmek için bir mücadele verir. Bir taraftan bilgi birikimini artırırken diğer taraftan da yeteneklerini keşfetmeye ve geliştirmeye çabalar. Herkesin standart biçimde olmadığını ve her yönden bireysel farklılıklar olduğunu kabul eder. Hiçbir zaman özel başarılarla kendisini kıyaslayarak kompleks yapmaz. Bilir ki herkes yüz metre koşusunda dünya rekoru kıramaz. Dolayısıyla ben neden rekor kıramıyorum demez. Kendisinin en iyi yapabileceği alanlara yönelir ve titiz bir şekilde yaptığı işin tadını çıkarır. Bu iç barışıklık ve huzur getirir. Etrafına da olumlu duygular yayar. Bazen bunun örneğini bir çaycıda veya bir uzun yol şoföründe görebilirsiniz. Hepimizin gördüğü güzel örnekler vardır.

Kibirli benciller ihtiraslarının kurbanıdırlar. Etraflarında gördükleri başarılardan ve mutluluklardan rahatsızlık duyarlar. Hep ben başarılı olmalıyım duyguları içinde kıvranırlar. Gerçekten başarılı olurlarsa problem dışarıya pek yansımaz ve iyi bir örtü oluşturur. Allah vergisi yetenekleri yoksa ve kendilerine uygun olmayan bir alanda illa başarılı olmak istiyorlarsa tehlikeli bir hal alır. Tehlike en fazla yakın çevresini etkiler. Kendi egemenlik alanında gördükleriyle mukayese ederek komplekslerini açığa çıkarırlar. Kibir doruk noktaya tırmanır ve her davranışları bencillik içindedir. Başaramadıkça hırçınlaşırlar ve saldırganlaşırlar. Onlara göre etraflarındaki herkes aptal, beceriksiz ve niteliksizdir. Herkes yanlış içindedir ve kendisine düşmanlık yapmaktadır. Herkes kötüdür, sadece kendisi iyidir. Dolayısıyla çevresindeki insanların kendisini çekemediğini ve engellemeye çalıştıklarını varsayarlar. Bu duygu ve düşünce psikolojide marazi bir durum olarak adlandırılır. Adına paranoya denir

Etrafımızda birçok örnek görebileceğimiz kibirli benciller gerçeklerle yüzleşmek istemezler. Kimsenin tavsiyesi veya uyarısına kulak asmazlar, hatta rahatsız olurlar. Benim gibi büyük bir insana nasıl olur da akıl verirsin tavrındadırlar. Eleştiriye gelemezler, çünkü onlar kendilerinin mükemmel olduğuna inandıkları için hata yapmayacaklarını düşünürler. Kendilerinin özel ve seçilmiş varlıklar olduğuna inandıkları için yanlış yapmaktan kendilerini münezzeh (uzak) görürler. Dünya onların etrafında dönüyordur. Kendilerinden başkasının bilgisi, başarısı, emeği, değeri yoktur. İnsanlarla ilişkilerinde yapmacık bir nezaket vardır ama arka planında aşağılayıcı bir tavır vardır. Damarına bastığınızda aşağılama hakarete ve saldırıya dönüşür. Aslında bu saldırganlıklarında bütün cehaletlerini ve kalitesizliklerini de ortaya sererler. Çoğu zaman saldırganlaştıkları durumda kibirli bencillerin gerçek yüzlerini tanırsınız.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin!
Lütfen adınızı buraya girin